Sorry voor de lange radiostilte maar na een lang verblijf in Afghanistan ben ik weer boven water (boven zand & stof kan ik beter zeggen). Vanaf morgen stuur ik u weer berichten die dichter bij de waarheid liggen dan de uitspraken op persconferenties van Defensie in Den Haag. Zo stoor ik me vandaag al weer gruwelijk aan de mededeling in nagenoeg alle kranten dat ‘na een lange periode van relatieve rust’ gisteren bij een bomaanslag een Nederlandse militair is omgekomen. Hoe triest de dood van de 21-jarige Jos ten Brinke ook is, hij is niet het enige slachtoffer de laatste maanden. Zo kwamen de eerste week van augustus zes mensen (vijf kinderen en een bejaarde man) om het leven bij een bombardement in het district Khas Uruzgan. De weg tussen Tarin Kowt en Kandahar is bijna dagelijks het toneel van schietincidenten, zoals elders in de provincie.
De veiligheidssituatie in Uruzgan, anders dan Commandant der Strijdkrachten Peter van Uhm u wijsmaakt, is slecht. Nog een voorbeeld. Tot driehonderd meter. Zo dichtbij wist de Taliban-zelfmoordenaar op zondag 23 augustus Kamp Holland te naderen. Zijn doelwit was de machtigste politiechef van de provincie, Matiullah Khan, die de aanslag overleefde. De korte afstand tot dikke vestingwallen waarachter ruim duizend Nederlandse militairen zich veilig wanen, is veelzeggend, meldde de politiechef mij wijzend naar de afgerukte ledematen verspreid over het veld. Op de vlucht blies de Talibanstrijder zichzelf op. “De volgende keer dragen ze raketten mee om Nederlandse militairen te beschieten.” Matiullah Khan die het commando voert naar eigen zeggen 1.500 agenten noemt de veiligheidssituatie “50 procent” slechter dan vorig jaar. En hij kan het weten. “De Talibs zijn overal en hebben meer en modernere wapens dan wij.”
Een veiligheidsfunctionaris van een niet-gouvermentele organisatie in zuid-Afghanistan beaamt de crisis en meldde me dat de opium inmiddels is verkocht en dat met de opbrengst nieuwe wapens en munitie zijn gekocht. Grote aanvallen verwacht hij niet. De Taliban zal vooral hit- en run acties uitvoeren en nog meer gebruik maken van bermmijnen. In Tarin Kowt zouden twee zelfmoordenaars rondlopen op zoek naar elk persoon met een hoog profiel; de gouverneur, buitenlandse militairen of politiechefs. De extreem religieuze opstandelingen zouden volgens hoge functionarissen van de Afghaanse Nationale Veiligheidsdienst NDS in Uruzgan drieduizend man onder de wapenen hebben. Hun invloedsgebied begint aan de stadsgrens van Tarin Kowt. Een lokale arts schatte bij mijn bezoek dat de helft van de provinciehoofdstad inmiddels tot aanhangers van de Taliban behoort. Een apotheker in het centrum vult aan. “De Afghaan is pragmatisch. Hij kijkt wie wint en volgt deze. En het gaat alleen maar slechter in Uruzgan.”

Foto toont buitgemaakte wapens in april dit jaar. Sindsdien is het er niet beter op geworden.