Het is u vast niet ontgaan. Twee commissies, de Commissie Van den Berg en de Commissie voor Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) hebben onderzocht of Nederlandse militairen zich misdroegen in Irak in 2003. Ze kwamen tot de conclusie dat er niet is gemarteld door onze jongens. Wel zijn wat regels overtreden. De Volkskrant die het nieuws vorig jaar naar buiten bracht heeft, betreurt nu de term ‘martelen’. Ik verwijt de twee commissies én de VK dat ze hun werk niet goed hebben gedaan.

Kijk, met water besproeien en een skibril opzetten, is naar Iraakse standaarden niet heel ernstig. Dus was dat niet zo moeilijk voor de commissies de betiteling ‘martelen’ voor deze zaak als ietsepietsje overdreven te bestempelen. Alleen vraag ik me af waarom de twee commissies niet verder hebben gekeken. Al in 2004 was bekend dat in het bijzijn van Nederlanders Iraakse arrestanten plastic zakken over het hoofd kregen getrokken. En dat arrestanten met geweerkolven werden geslagen. Dat is mij gezegd door een advocaat in al Muthanna. De Nederlanders sloegen niet zelf maar keken volgens de advocaat wel toe. Omdat het SFIR-mandaat de Nederlanders verantwoordelijk stelde voor de veiligheid in al Muthanna, zijn ze dat daarmee ook voor wandaden gepleegd door lokaal personeel. Had dát even onderzocht.
Maar ik heb meer kritiek. De commissies stelden vast dat er geen doofpotcultuur bestaat bij Defensie; om vieze zaakjes onder de pet te houden. Sorry hoor, maar ik weet geen betere benaming voor het gekonkel en bekruip bij de onderzoeken naar de dood van zes ongewapende Irakezen, doodgeschoten door Nederlandse militairen tussen 2003 en 2005. In talloze artikelen, radioberichten en tv-uitzendingen zoals bij Tweevandaag en Zembla heb ik verwezen naar het draaien en verdraaien van feiten. Maar ook dat wilden de commissies niet zien of onderzoeken.
Dezelfde ‘narrow mind’ verwijt ik de Volkskrant. Waarom fixeer je je als krant alleen op een incident in 2003? waarom zwijg je over schietincidenten met doden en gewonden en andere verhalen over mishandelingen? Je mist zo een breder kader. De VK ging vooral af op de berichten van een marechausseeofficier in Nederland en archieven in Den Haag. Ter plaatste is nooit onderzoek gedaan. Gevolg, je verliest. En dat had niet gehoeven. Defensie lacht de Nederlandse journalistiek nu hard uit. En ze heeft er ook alle reden toe.
Conclusie: Tijd voor een écht parlementair onderzoek over de militaire rol van Nederland in Irak tussen 2002 en 2005, lijkt mij. Of moeten we daar nog jaren op wachten?

PS. Op de foto het spandoek aan het ouderlijk huis van Azhar Sabah Jaloud(29) doodgeschoten op 21 april 2004 bij een checkpoint bemand door Nederlandse militairen die Iraakse veiligheidstroepen de schuld willen geven. Maar geseponeerd door het openbaar ministerie. Een onderzoek waard lijkt mij!