Weblog

Beulen Vrij Uit

maandag 07 september 2009

Slechte wetten en ministeriële bemoeienis maken Nederland vrijhaven voor oorlogsmisdadigers, schrijf ik vandaag in De Pers. Ondanks harde woorden van justitieminister Ernst Hirsch Ballin vorig jaar dat Nederland geen 'vluchthaven' voor oorlogscriminelen mag zijn, groeit hun aantal, zeggen zijn eigen ambtenaren... Nu wonen meer dan 350 van oorlogsmisdaden verdachte asielzoekers in Nederland. Ook hun vervolging laat ernstig te wensen over. De laatste zes jaar zijn niet meer dan vijf van hen voor de rechter verschenen waarvan slechts drie, een Congolees en twee Afghanen, definitief zijn veroordeeld.

Dat zo veel buitenlandse oorlogsmisdadigers het recht in Nederland ontlopen is geen moedwil maar het gevolg van een  'achterhaalde en beperkte wetgeving', is de ontluisterende mening van de officieren van justitie Ward Ferdinandusse en Hester van Bruggen die ik sprak. Het tweetal stuurt het Team Internationale Misdrijven aan, onderdeel van het landelijk parket in Rotterdam  Ward Ferdinandusse: 'Exemplarisch zijn de zaken tegen Rwandese oorlogsmisdadigers. Hier kunnen we hen niet vervolgen voor genocide, we kunnen hen niet vervolgen wegens misdrijven tegen de menselijkheid en evenmin uitleveren aan Rwanda. Vaak hebben we geen rechtsmacht.'

De vervolging beperkt zich tot één hoger beroepzaak, tegen de Rwandese Joseph Mpambara die in 1998 asiel aanvroeg. Tijdens de genocide trok hij zeven vluchtende Tutsi's uit een ambulance en hakte ze dood. In eerste aanleg is hij veroordeeld tot 20 jaar.

De laatste drie jaar zijn geen nieuwe rechtszaken tegen oorlogscriminelen aangespannen. Officier Hester van Bruggen wijst op de praktische problemen. De Immigratie- en Naturalisatie Dienst IND noteert wel dat sommige asielzoekers bij aankomst verdacht zijn, zogenaamde 1F-gevallen, maar vaak is er geen bewijs of is die heel moeilijk boven water te krijgen. 'Het zijn cold cases waar je mee bezig bent. Getuigen zijn getraumatiseerd en vaak laat het geheugen hen in de steek, want het is jaren geleden gebeurd.'

Het grootste obstakel voor het tweetal is de Wet Internationale Misdrijven WIM uit juni 2003. Die moest het mogelijk maken ernstige schenders van internationaal humanitair recht die zich ophouden in Nederland,  te vervolgen. De wet is nooit toegepast omdat de meeste misdaden zijn gepleegd voor de wet in werking trad en de wet geen terugwerkende kracht heeft. Hester van Bruggen: 'Daarnaast kennen rechters vaak ook het land niet waarover ze moeten oordelen. Afghanistan bijvoorbeeld mogen ze niet bezoeken. Dat zou aan te passen zijn bij een wetsverandering.' Ondanks het handjevol rechtzaken klinkt Hester van Bruggen niet verbitterd: 'In vergelijking met andere landen zijn nergens zoveel zaken afgehandeld als in Nederland.' Ward Ferdinandusse diplomatiek: 'Maar wil je meer zaken dan heb je meer mensen nodig. Dat we nu een paar zaken kunnen behandelen is een beleids- en politieke keuze.'

Uit gesprekken met (oud)-justitiemedewerkers die ik voerde de laatste weken blijkt dat 'druk van bovenaf' ook vervolging bemoeilijkt. Zo werd op het onderzoekspad naar gifgasleverancier Frans van Anraat aangeklaagd voor medeplichtigheid aan genocide in Irak en medeplichtigheid tot oorlogsmisdrijven in Iran in 2004 obstakels geworpen. Toen officier van justitie Fred Teeven voor bewijsgaring naar Iran wilde afreizen, werd dat tegengewerkt door het Haagse ministerie van Buitenlandse Zaken, want Nederland onderhield geen warme betrekkingen met dat land. Ook het ministerie van Binnenlandse Zaken probeerde het onderzoek een spaak in het wiel te steken omdat Van Anraat de inlichtingendienst AIVD van informatie had voorzien en het ministerie haar informant tegen vervolging wilde beschermen. Teeven, tegenwoordig VVD- Tweede Kamerlid mag wegens zijn beroepsgeheim niet concreet op de zaak ingaan. Wel zegt hij:  'In het algemeen spelen bij de vervolging van oorlogsmisdadigers diplomatieke aspecten en binnenlandse veiligheid een rol. Het zijn voetangels en klemmen die -om het zachtjes uit te drukken- de vervolging niet versnellen.' Bij de vervolging van oud-officieren van de Afghaanse militaire inlichtingendienst dienst KhAD, Habibullah Jalalzoy en Hesamuddin Hesam, (respectievelijk tot negen en twaalf jaar veroordeeld in juli 2008) en de in juli dit jaar in Hoger Beroep vrijgesproken  plaatsvervangend hoofd van de KhAD Abdullah Faqirzada, zetten ministeries ook vraagtekens. Oud-officier Fred Teeven: 'Bij hen spelen andere belangen mee. Ze zeggen: Je moet het verleden laten rusten want we zijn bezig het land op te bouwen.' Vorig jaar mei kon de Israëlische oud-chef van de inlichtingendienst Shin Beth Ami Ayalon Nederland uitvluchten. Ayalon werd verdacht van het opdracht geven van de marteling van de Palestijn Khalid al-Shami in de jaren 1999 en 2000. Volgens de Amsterdamse advocate Liesbeth Zegveld die de Palestijn bijstaat, deden Buitenlandse Zaken en het Openbaar Ministerie 'er vier volle werkdagen' om te beslissen dat Ayalon als oud-minister geen immuniteit genoot. 'Dat werd medegedeeld een dag na zijn vertrek. Die timing vond ik opmerkelijk. Bij mogelijk vervolging van hoge figuren waar een politieke kleur aan zit, zal een minister van Buitenlandse Zaken zich wel tweemaal bedenken om voorop te lopen.' Officier van justitie Ward Ferdinandusse ontkent enige druk van bovenaf. 'We doen aan waarheidsvinding.' Wel voegt hij er aan toe: 'Bij zaken met internationale dimensies wordt er wel altijd meegekeken.'

Bekijk ook De Pers

De foto maakte ik enkele jaren geleden in Halabja. Precies op de plek waar in maart 1988 de gifgasbommen vielen waarvan de grondstoffen waren geleverd door Frans van Anraat. U weet wel, in mijn ogen de grootste Nederlandse oorlogsmisdadiger ooit, waarvan de vervolging door Nederlandse ministeries werd tegengewerkt.

 

 

 

Labels: oorlogsmisdaden 

Check Arnold Karskens

De 15 plus Boeken van Arnold

Cover voor

2019. Alle pijn van de wereld. Een roman over oorlogsverslaggeving die de kern én de gevolgen van een goddelijke gekte blootlegt. Bestel

kleine cover zwart

2019/2018/2017. Een opzienbarende verzameling van fouten, halve waarheden en hele misleidingen door de NOS. Bestel

S11chermafbeelding 2018-06-06 om 21.05.56 kopie

2018. Operatie laat niets in leven. (ism Henk Willem Smits) Het bizarre leven van Guus Kouwenhoven, Nederlands grootste oorlogsmisdadiger van de laatste decennia. Bestel

nepnieuws scan boek kopie

2018: Nepnieuws explosie. Desinformatie in de Nederlandse media (bijdrage). Bestel

Help, er staat een terrorist in de keuken - door Arnold Karskens

2016. Help, er staat een terrorist in mijn keuken - tips en overlevingslessen bij een terreuraanslag thuis, op het werk of op het terras. Bestel 

journalist-te-koop-arnold-karskens
2016: Journalist te koop, over de onafhankelijke journalistiek die zwaar onder druk staat. Hoe corrupt zijn onze media? Bestel.
 
boekzor
2014. Medeverantwoordelijkheid van de vader van Koningin Máxima bij honderden verdwijningen in Argentinië. Bestel.
 
boekcover2
2014. Hét overlevingshandboek voor gevaarlijke gebieden Bestel
 
2012. De jacht op Gestapo-man Klaas Carel Faber. Bestel
 

rebellen-met-een-reden

   
   

2009. Het verhaal van Nederlanders die vochten onder vreemde vlag. 

ak47_160x241

 

 

 

 

 

 
 
 
 
2007."Oorlog is goed voor slechte mensen" en 46 andere vlijmscherpe columns gepubliceerd in het veteranenblad CheckPoint van QV Uitgeverij!
 
geen_cent_spijt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2006. Het verhaal over de grootste leverancier van grondstof voor gifgas aan Saddam Hoessein. Bestel

onze-man-in-bagdad

 
 

 

 

 

 

 

 

 

2003. Onze man in Bagdad. Dagboekaantekeningen uit een belegerde stad in maart & april 2003.

reizen-langs-de-frontlijn

 

 

 

 

 

 

 

 

2002. Een overlevingshandboek voor journalisten, hulpverleners en avonturiers.

pleisters-op-de-ogen

 

 

 

 

 

 

 

 

2001. Pleisters op de ogen, pleister op de mond. De geschiedenis van de Nederlandse oorlogsverslaggeving van Heiligerlee tot Kosovo.

berichten-van-het-front

 

 

 

 

 

 

 

 

1995. Autobiografische verhalen uit de oorlog.

 

Voor de volledige lijst zie KB.nl of Klik hier voor meer info over deze boeken